Wednesday, June 17, 2015
Theo lời kể của những người lớn tuổi thì Niệm Sư Từ được xây dựng vào năm 1943 tại góc đường Đinh Tiên Hoàng tiếp giáp với dốc cầu Hoàng Diệu (nằm trong Khu học đường của tỉnh Long Xuyên - Groupe scolaire du chef-lieu).
Niệm Sư Từ trước đây (ảnh được chụp vào năm 1951)
LỊCH SỬ HÌNH THÀNH
TRƯỜNG TRUNG HỌC THOẠI NGỌC HẦU
Thời thực dân Pháp đô hộ, trường học rất ít, hơn 90% dân Việt Nam mù chữ. Năm 1945, ngay sau khi dành được độc lập, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa liền phát động phong trào "Xóa nạn mù chữ" trong toàn dân. Phong trào nhanh chóng lan rộng khắp cả nước. Các lớp học bình dân được mở khắp nơi, trong nhà dân,đình, chùa, miếu, mạo, chỉ cần mấy chiếc ghế băng, ghế tựa đặt quanh bàn, quanh chiếc phản, cánh cửa, tấm ván mộc làm bảng đã thành lớp học. Ý thức được "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu", nhiều gia đình đã cho con đi học. Đến cuối năm học 1947-1948, sĩ số bậc tiểu học gia tăng khắp nơi. Học sinh ở Long Xuyên bấy giờ muốn tiếp tục học lên bậc trung học phải qua một kỳ thi tuyển rất gay go để chen chân vào trường Trung học Phan Thanh Giản Cần Thơ (trước 1945 là Collège de Cân Tho) hoặc Collège Le Myre de Villers (Mỹ Tho)(1). Chỉ những gia đình nào khá giả lắm mới có thể cho con tiếp tục con đường học vấn.
Thoại Ngọc Hầu tên Nguyễn Văn Thoại (còn đọc là Thụy). Ông lập được công lớn, được phong tước Hầu. Nhà Nguyễn thường lấy tên các công thần ghép vào tước, nên người ta quen gọi theo tên tước "Thoại Ngọc Hầu". Hai lần ông mang ấn bảo hộ Cao Miên nên cũng được gọi là Bảo hộ Thoại.
Ông sinh ngày 26 tháng 11 năm Tân Tỵ (1761), tại làng An Hải, tổng An Lưu Hạ, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc phường An Hải Tây, quận Sơn Trà, TP. Đà Nẵng).
Cha là Nguyễn Văn Lượng, sinh thời làm chức Từ thừa, là một chức quan nhỏ chuyên lo việc tế tự tại các đền miếu do nhà nước lập ra, mẹ là bà Nguyễn Thị Tuyết. Cả hai đều có tiếng là người đôn hậu, khéo dạy con. Ông Nguyễn Văn Lượng được vua Minh Mạng sắc phong Anh dũng tướng quân Khinh xa Đô úy Thần sách Vệ úy Nguyễn Hầu, đề ngày 21/7/1822 và bà Nguyễn Thị Tuyết được sắc tặng mỹ hiệu Thục Nhân, ban xuống cùng ngày với chồng. Nguyễn Văn Thoại là anh cả của em gái Nguyễn Thị Định và em trai út Nguyễn Văn Ngoạt.
